Τελευταία Νέα
Home / Άρθρα / Ντορέ. Η ιστορία του θρυλικού Καφέ στη Θεσσαλονίκη της συναδέλφου, Μαρίας Γαρουφαλιά

Ντορέ. Η ιστορία του θρυλικού Καφέ στη Θεσσαλονίκη της συναδέλφου, Μαρίας Γαρουφαλιά

Στην καρδιά της πόλης, ακριβώς απέναντι από τον Λευκό Πύργο, βρίσκουμε μέχρι σήμερα ίσως το μακροβιότερο υπάρχον στέκι της Θεσσαλονίκης, ένα σημείο θρύλο που κουβαλάει στο όνομά του την ιστορία ενός αιώνα.

Το 1908 το «Ντορέ» ιδρύθηκε στην οδό Εθνικής Αμύνης (σήμερα Αλεξάνδρου Σβώλου).

Το 1908 το «Ντορέ» ιδρύθηκε στην οδό Εθνικής
Αμύνης (σήμερα Αλεξάνδρου Σβώλου).

Ο λόγος για το “Ντορέ”, το ιστορικό καφέ της Θεσσαλονίκης που στήθηκε με τα τότε ευρωπαϊκά πρότυπα και μάζεψε εντός του από καλλιτεχνικές φυσιογνωμίες μέχρι πολιτικά πρόσωπα και μέλη βασιλικών οικογενειών, που έγινε σημείο αναφοράς για ανθρώπους που άφησαν το αποτύπωμά τους στα τελευταία εκατό χρόνια της πόλης. Ξεκινώντας από την σημερινή Αλ. Σβώλου, μεταφέρθηκε στο τωρινό του σημείο μετά από 50 χρόνια όπου παραμένει σε παραλλαγμένη μορφή.

Ας γνωρίσουμε την ιστορία του όπως την περιγράφει ο Στράτος Σιμιτζής στο βιβλίο του “Κάποτε στη Θεσσαλονίκη”:

Το Καφέ “Ντορέ” έχει άρρηκτα συνδεθεί με τη Θεσσαλονίκη και την πολιτική, πολιτιστική, κοινωνική, αθλητική ιστορία της.

Η μεγάλη ηθοποιός Κατίνα Παξινού με τον Φ. Φίνο και τον Παντελή Ζερβό.

Η μεγάλη ηθοποιός Κατίνα Παξινού με τον Φ. Φίνο
και τον Παντελή Ζερβό.

Όμως, έχει συνδέσει το όνομά του και με την ιστορία της χώρας. Στη μακρόχρονη διαδρομή του, πριν αλλάξει η εικόνα του, φιλοξένησε και δέχθηκε αρχηγούς κρατών, πρωθυπουργούς, πρίγκιπες, πολιτικούς άνδρες, ένδοξους στρατηγούς, επιφανείς επιστήμονες, καλλιτέχνες, επιχειρηματίες, κινηματίες και δικτάτορες που διαμόρφωσαν τη σύγχρονη ιστορία. Για μια μεγάλη περίοδο το “Ντορέ” ήταν ό,τι πιο λαμπρό είχε να επιδείξει η μακεδονική πρωτεύουσα. Είναι πράγματι πολύ μεγάλη η αίγλη που γνώρισε αυτό το καφεζαχαροπλαστείο. Ήταν την εποχή εκείνη το σημείο συνάντησης και αναφοράς των σημαντικών Θεσσαλονικέων. Η ιστορία του “Ντορέ” είναι συναρπαστική, μοναδικό κομμάτι από την ιστορία της Θεσσαλονίκης, γιατί σ’ αυτήν εμπλέκονται πολλές και σημαντικές προσωπικότητες.

Η αρχή της ιστορίας

Ήταν το 1908, όταν ο Αλφρέδο Μορατόρι, εξέχων Θεσσαλονικιός και πατριώτης, ίδρυσε στη γωνία των οδών Εθνικής Αμύνης και Πρίγκιπος Νικολάου, σήμερα Αλεξάνδρου Σβώλου, καφεζαχαροπλαστείο, αρχικά με το όνομα “Ανατολικό Ζαχαροπλαστείο”.

Εκεί ο σεφ ζαχαροπλάστης “Αλή Μπαμπά” (πιθανόν να είναι και παρατσούκλι) παρασκεύαζε τα περίφημα σιροπιαστά γλυκά, που απολάμβαναν εκτός από τους Τούρκους μπέηδες και πασάδες και οι παλιοί Θεσσαλονικείς, γνωστοί ως “μπαγιάτηδες”. Με την επανάσταση των Νεότουρκων στη Θεσσαλονίκη, τον Ιούλιο του 1908, το “Ντορέ” φιλοξενούσε τους νέους αξιωματικούς και μεταξύ τους τον Κεμάλ Ατατούρκ. Ο Ατατούρκ έπινε συνήθως ρακί σε ειδικά ποτήρια κόκκινου χρώματος. Σε μπλε ποτήρια έπιναν οι Έλληνες θαμώνες.

Ταξίμ Πασάς – Διάδοχος Κωνσταντίνος

Ο Ταξίμ Πασάς, στρατιωτικός διοικητής της Θεσσαλονίκης ήταν από τους τακτικούς θαμώνες του “Ντορέ”. Στις 26 Οκτωβρίου του 1912, παρέδωσε την πόλη στο διάδοχο Κωνσταντίνο, που εισήλθε επικεφαλής του νικηφόρου ελληνικού στρατού.

Τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο

Στο “Ντορέ” κατά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο σύχναζαν και οι ανώτεροι αξιωματικοί των συμμαχικών δυνάμεων που στάθμευαν στη Θεσσαλονίκη. Από το “Ντορέ” περνούσαν και οι αξιωματικοί του γαλλικού και του βρετανικού στρατού με τις εντυπωσιακές στολές τους, ιδιαίτερα οι ουσάροι του ιππικού για να πάρουν έναν γαλλικό καφέ, ένα τσάι ή μια βιεννέζικη σοκολάτα, όπως επέστρεφαν από το περίφημο σαλόνι της μαντάμ Άννας, εκεί κοντά, στην οδό Αγγελάκη, όπου προηγουμένως “διασκέδαζαν”.

Η μεγάλη πυρκαγιά της 5ης Αυγούστου 1917

Θύμα της μεγάλης πυρκαγιάς του 1917 ήταν και το “Ντορέ”, που καταστράφηκε ολοσχερώς. Στην προσπάθεια αναδημιουργίας του συνέβαλε αποφασιστικά η επαναστατική κυβέρνηση του Ελευθέριου Βενιζέλου, που έδωσε εντολή στο δήμαρχο Αγγελάκη να παράσχει κάθε δυνατή βοήθεια. Έτσι λίγο αργότερα στην ίδια θέση ξαναγεννήθηκε ένα νέο “Ντορέ”‘, μοντέρνο, πολυτελές, με νέα ευρωπαϊκή επίπλωση, νέο εξοπλισμό, όλα ειδική παραγγελία από τη Βιέννη. Ο Ιταλός αρχιτέκτων Βιταλιάνο Ποζέλι, ήταν αυτός που σχεδίασε το νέο “Ντορέ”, δημιουργώντας ένα ανεπανάληπτο περιβάλλον. Το νέο “Ντορέ” διέθετε και αίθουσα μπιλιάρδου, βιεννέζικης προέλευσης. Ανάμεσα στις προσωπικότητες που σύχναζαν την περίοδο αυτή είναι ο Γεώργιος Κονδύλης και ο Θεόδωρος Πάγκαλος.

Προσφορά στους πρόσφυγες

Μετά τη Μικρασιατική καταστροφή, πολλοί πρόσφυγες είχαν στεγασθεί στις εκκλησίες των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης και του Αγίου Αντωνίου στο Ιπποδρόμιο. Στους πρόσφυγες το “Ντορέ” για ένα σημαντικό διάστημα, μέχρις ότου αποκατασταθούν, προσέφερε ένα πρωινό ρόφημα και ένα ζεστό μεσημεριανό γεύμα.

Ο Γιαγκούλας στο “Ντορέ”

Ο Τάκης Ξεφτέρης είχε ακούσει από τους δικούς του ότι ο διαβόητος λήσταρχος Γιαγκούλας εμφανίσθηκε μια ημέρα στο “Ντορέ” ως πελάτης. Άψογα ντυμένος, παρήγγειλε το παγωτό του, πλήρωσε το λογαριασμό του και έφυγε αφήνοντας μια κάρτα κάτω από το πιατάκι. Ο σερβιτόρος Γιάννης Πούλιος μόλις είδε την κάρτα πάγωσε από φόβο και έκπληξη. Έδωσε την κάρτα στον Αλφρέδο Μορατόρι που έσπευσε να καταγγείλει το γεγονός στη Γ’ Αστυνομικό Τμήμα. Η κάρτα έγραφε: “Φώτης Γιαγκούλας, βασιλιάς των ορέων”.

Ντορέ και Απόκριες

Την περίοδο της Αποκριάς το “Ντορέ” γνώριζε μεγάλες πιένες, με τον Χορό των Συντακτών “Λευκή Άρκτος” και τον χορό της Φιλοπτώχου Αδελφότητος. Όλη η κοσμική Θεσσαλονίκη έδινε το “παρών”. Οι κυρίες με έξωμες τουαλέτες και κρινολίνα και οι κύριοι με σμόκιν απολάμβαναν τα περίφημα παγωτά Σάρα Μπερνάρ, Αρμενοβίλ, Ουράνιο Τόξο και άλλα. Μεταξύ τους ο Δήμαρχος Θεσσαλονίκης Νικόλαος Μάνος και ο Αντιδήμαρχος Απόστολος Κοσμόπουλος. Η μεγάλη παγκόσμια οικονομική κρίση του 1929, ανέστειλε τις μεγάλες εκείνες εκδηλώσεις.

Το “Ντορέ” στο Λευκό Πύργο

Το 1933 το “Ντορέ” μεταστεγάστηκε στην περιοχή Λευκού Πύργου. Εκεί συνέχισε να γνωρίζει πιένες και δόξα.

Τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο

Με την κήρυξη του Πολέμου οι φίλοι και οι τακτικοί θαμώνες του “Ντορέ” άρχισαν να αραιώνουν. Τον Απρίλιο του 1941 το “Ντορέ” επιτάχθηχε από τον Ελληνικό Ερυθρό Σταυρό, που χρησιμοποίησε το μισό καφέ ως εργαστήριο κατασκευής αναπηρικών βοηθημάτων. Με την πάροδο του χρόνου, το “Ντορέ” έγινε στέκι πολλών στελεχών της Εθνικής Αντίστασης.

Στα χρόνια που ακολούθησαν, το “Ντορέ” συνέχισε να φιλοξενεί προσωπικότητες από όλους τους χώρους: Γεώργιος Παπανδρέου, Παναγιώτης Κανελλόπουλος, Σοφ. Βενιζέλος, Γιάννης Τσιριμώκος, Πέτρος Λεβαντής, πολιτικός, ιδρυτής της εφημερίδας “Ελληνικός Βορράς”.

Ο Γιάννης Βελλίδης

Χωρίς αμφιβολία, ο πιο τακτικός θαμώνας του “Ντορέ” ήταν ο αείμνηστος Γιάννης Βελλίδης, εκδότης των εφημερίδων “Μακεδονία” και “Θεσσαλονίκη”. Το “Ντορέ” ήταν το δεύτερο γραφείο του.

21η Απριλίου 1967

Tο “Ντορέ’ για μια ακόμη φορά γίνεται πολιτικό στέκι, αυτή την φορά των Απριλιανών. Στο φημισμένο καφέ σύχναζαν ορισμένοι από τους πρωτεργάτες της δικτατορίας.

Μεταπολίτευση

Με την μεταπολίτευση και την επιστροφή του Κωνσταντίνου Καραμανλή, άλλαξε πάλι το σκηνικό. Τώρα στο “Ντορέ” συχνάζουν ο Αλέκος και ο Γραμμένος Καραμανλής, η Μελίνα Μερκούρη, ο Ζυλ Ντασέν, ο Γιάννης Κοντούλης, ο Κώστας Μαρινάκης, ο Ντίνος Τριαρίδης. ο Σωτ. Κούβελας, ο Γεώργιος Τζιτζικώστας, ο Νικ. Ακριτίδης.

“Ντορέ” και Φεστιβάλ

Ο Φ. Φίνος και η Αλίκη Βουγιουκλάκη. Στο κέντρο ο Τάκης Ξεφτέρης, ιδιοκτήτης-διευθυντής του “Ντορέ”.

Ο Φ. Φίνος και η Αλίκη Βουγιουκλάκη. Στο κέντρο ο
Τάκης Ξεφτέρης, ιδιοκτήτης-διευθυντής του “Ντορέ”.

Το “Ντορέ” συμμετείχε ενεργά στα Φεστιβάλ Κινηματογράφου και Τραγουδιού. Από τότε που καθιερώθηκε ο θεσμός από την ΔΕΘ, το “Ντορέ” ήταν το κατ’ εξοχήν στέκι καλλιτεχνών όπως και το επίκεντρο των σχετικών εξελίξεων. Οργανωτές, καλλιτέχνες, παραγωγοί, σκηνοθέτες, μαέστροι, κριτικοί παράγοντες, δημοσιογράφοι, από τους χώρους του θεάτρου, του κινηματογράφου και του τραγουδιού, ολόκληρο σχεδόν το δυναμικό της χώρας όσο διαρκούσαν τα φεστιβάλ έδιναν δυναμικό παρών στο “Ντορέ”. Οι καλλιτεχνικές παρουσίες δεν έχουν αρχή και τέλος. Κατίνα Παξινού, Αλέξης Μινωτής, Έλλη Λαμπέτη, Αλίκη Βουγιουκλάκη, Τζένη Καρέζη, Μελίνα Μερκούρη, Φιλοποίμην Φίνος, Τζέιμς Πάρις, Ειρήνη Παπά, Μάνος Χατζηδάκης, Μίκης Θεοδωράκης, Δημήτρης Παπαμιχαήλ, Μάριος Πλωρίτης, Γιάννης Μαρής, Άλκης Στέας. Όμως στο Ντορέ φιλοξενήθηκαν και η Ρίτα Χέιγουορθ, η Σιλβί Βαρτάν και η Ραφαέλα Καρά.

“Ντορέ” και αθλητισμός

Όσο κι αν αυτό ξενίζει, το “Ντορέ” έχει ισχυρούς δεσμούς και με τον αθλητισμό. Με το να είναι κοντά στα δύο μεγάλα γήπεδα της πάλης, του ΠΑΟΚ στο Συντριβάνι και του Ηρακλή πιο ψηλά στο Πανεπιστήμιο, έγινε γρήγορα στέκι για τους παράγοντες, αθλητές, προπονητές και παίκτες των δύο συλλόγων. Οι παράγοντες και οι παίκτες του Άρη σύχναζαν στο καφενείο “Γιαννακού” στην Αγία Τριάδα.

Το “Ντορέ” σήμερα

%ce%bd%cf%84%ce%bf%cf%81%ce%b5-%ce%b6%cf%85%ce%b8%ce%bf%cf%82Στην νεότερη ιστορία του, σημείο σταθμός ήταν όταν στις αρχές της δεκαετίας του ‘90 ο Τάκης Ξεφτέρης, στην προσπάθειά του να σώσει το “Ντορέ”, πρότεινε στην Δέσποινα Μαυρομμάτη, ιδιοκτήτρια του “Ζύθου” στα Λαδάδικα, να συνεχίσει την λειτουργία του. Έτσι, έγινε μια αναβίωση του Καφέ “Ντορέ” με την μορφή πια ζυθοεστιατορίου με το όνομα “Ντορέ Ζύθος”, το οποίο λειτουργεί σε αυτή την μορφή από το 1995 μέχρι σήμερα, στην οδό Τσιρογιάννη στην περιοχή του Λευκού Πύργου, στον ίδιο χώρο που για δεκαετίες γνώρισε η Θεσσαλονίκη το ιστορικό στέκι.

Βέβαια, ο Στράτος Σιμιτζής σημειώνει:

%ce%be%ce%b5%cf%86%cf%84%ce%ad%cf%81%ce%b7%cf%82-%ce%bd%cf%84%ce%bf%cf%81%ce%ad“Η Θεσσαλονίκη με τον καιρό απέκτησε πολλά καλαίσθητα, μοντέρνα και πολυσύχναστα καφενεία. Καφέ “Ντορέ” όμως δεν ξαναγίνεται. Και αυτό γιατί οι άνθρωποι που σύχναζαν σ’ αυτό δεν ξαναγεννιούνται. Πράγματι, η αίγλη, η αρχοντιά και η δόξα που γνώρισε το “Ντορέ”, δύσκολα μπορούν να επαναληφθούν. Το μεγάλο, όσο και απλό μυστικό, είναι ότι το “Ντορέ” κατάφερε να “συμμετέχει” στη ζωή της Θεσσαλονίκης και την εξέλιξη της ιστορίας αυτού του τόπου. Ήταν μονίμως στην επικαιρότητα. Και αυτό δεν είναι εύκολο να επαναληφθεί.”

Πηγές από: www.apotis4stis5.com πηγή: Στράτος Σιμιτζής, “Κάποτε στη Θεσσαλονίκη”, Εκδόσεις University Studio Press, Θεσσαλονίκη 2001, parallaximag.gr

Scroll To Top